Borstelen is meer dan haren wegwerken. Je haalt dode haren en vuil uit de vacht, voorkomt klitten en verdeelt het natuurlijke vet over de huid, waardoor de vacht gezond blijft. En terwijl je borstelt, kom je elk stukje van je hond tegen: een teek, een wondje of een bult valt je zo veel eerder op. Maar welke borstel heb je nodig, en hoe vaak? Dat hangt helemaal af van het soort vacht. In dit artikel zetten we de vachttypes op een rij, met per type de juiste borstel en een handige routine.
Waarom de vacht bepaalt welke borstel je kiest
Er bestaat geen borstel die voor elke hond werkt. Een stevige borstel die een dikke ondervacht doorkomt, is op een korte, gladde vacht te ruw voor de huid. En een zachte borstel glijdt over een lange vacht heen zonder bij de klitten onderin te komen. Daarom begin je met de vraag wat voor vacht jouw hond heeft. Twijfel je? Kijk dan of er onder de bovenste haren een zachte, wollige laag zit: dat is de ondervacht.
Hieronder vind je de vijf meest voorkomende vachttypes. Veel honden zitten ertussenin. Gebruik het overzicht dus als startpunt en kijk wat bij jouw hond werkt.
Korte, gladde vacht
Honden met een korte vacht zonder ondervacht, zoals een boxer, dobermann of gladharige teckel, hebben weinig onderhoud nodig. Toch verliezen ze het hele jaar haren. Een rubberen borstel of borstelhandschoen werkt hier het best: met ronddraaiende bewegingen haal je losse haren en huidschilfers weg, en je hond ervaart het vaak als een massage. Een keer per week is meestal genoeg, in de verhaarperiode wat vaker.
Werk na het borstelen eventueel nog even na met een zachte borstel of een vochtige doek in de richting van de haren. Dan glanst de vacht en blijven er minder haren achter op de bank.
Dubbele vacht met ondervacht
Labradors, herders, husky's en veel andere rassen hebben een dubbele vacht: een stevige bovenvacht met daaronder een dichte, zachte ondervacht. Die ondervacht beschermt tegen kou en warmte, maar wordt twee keer per jaar grotendeels vervangen. In die rui laten deze honden enorm veel haar los.
- Borstel buiten de rui één tot twee keer per week.
- In de rui het liefst dagelijks, met een borstel die door de bovenvacht heen tot in de ondervacht komt, zoals een carding-borstel of een onderhaarhark. Je vindt ze bij onze kammen en borstels.
- Borstel in delen: til de vacht met je hand op en werk laag voor laag, van de huid naar buiten.
Liever niet scheren. Een dubbele vacht scheer je bij voorkeur niet kort om je hond koeler te houden. De vacht isoleert ook tegen warmte en zon, en groeit na het scheren niet altijd goed terug. Regelmatig de losse ondervacht wegborstelen helpt meer.
Lange vacht
Honden met een lange vacht, zoals een cavalier, een shih tzu of een yorkshire terriër, raken snel in de klit. Vooral achter de oren, onder de oksels, aan de broek en bij het tuig ontstaan knopen. Borstel deze honden het liefst om de dag, en minstens een paar keer per week.
Gebruik een slickerborstel, met fijne metalen pinnen, om de vacht te ontwarren, en controleer daarna met een kam of je echt tot op de huid bent gekomen. Blijft de kam haken, dan zit er nog een klit. Borstel nooit alleen het bovenste laagje: dan ziet de vacht er netjes uit, terwijl er onderin een vilten mat ontstaat.
Krullende vacht
Poedels, doodles en bichons verharen nauwelijks, maar hun haar groeit door en losse haren blijven in de krullen hangen. Daardoor vervilten ze makkelijk. Deze honden hebben dus juist veel onderhoud nodig: borstel ze een paar keer per week, het liefst in lagen tot op de huid, met een slickerborstel en daarna een kam.
Daarnaast heeft een krullende vacht om de zes à acht weken een knipbeurt nodig, thuis of bij de trimsalon. Hoe beter je tussendoor borstelt, hoe minder er bij de trimsalon kort hoeft.
Ruwharige vacht
Veel terriërs en schnauzers hebben een ruwe, draadachtige vacht. Die verliest weinig haren, omdat de dode haren in de vacht blijven zitten. Een paar keer per jaar worden die haren eruit geplukt; dat heet trimmen. Tussendoor borstel je eens per week met een stevige borstel en een kam, zodat de vacht netjes blijft en er geen klitten ontstaan.
Klitten: zo pak je ze aan
Kom je een klit tegen, trek er dan niet aan: dat doet pijn, en je hond gaat het borstelen associëren met iets vervelends. Houd de vacht vast tussen de klit en de huid, zodat je niet aan de huid trekt, en werk de klit van buiten naar binnen los met je vingers of een kam. Grotere klitten maak je eerst kleiner met een klittensplitter.
Zit de vacht tot op de huid vervilt, of zie je rode of geïrriteerde plekken eronder? Ga dan naar een trimsalon. Een vervilte vacht wegknippen met een schaar gaat bij een bewegende hond makkelijk mis.
Zo maak je borstelen een fijn moment
Veel honden vinden borstelen prima, zolang het rustig gaat en niet te lang duurt. Begin bij een pup al met korte sessies van een paar minuten, ook als er nog weinig te borstelen valt. Zo raakt hij eraan gewend dat je overal aan zit, ook aan zijn poten, oren en staart.
- Kies een rustig moment, bijvoorbeeld na een wandeling, als je hond moe is.
- Borstel in de groeirichting van de haren en druk niet te hard.
- Beloon tussendoor met een snoepje of een aai, en stop voordat je hond onrustig wordt.
- Kijk meteen of je teken, wondjes of plekjes ziet. Ook een blik in de bek hoort erbij; lees daarvoor onze tips over tandsteen voorkomen.
En wassen?
De meeste honden hoeven niet vaak in bad. Te vaak wassen haalt het natuurlijke vet uit de vacht, en dat kan de huid uitdrogen. Spoel modder liever af met lauw water, en gebruik alleen als het nodig is een shampoo voor honden. Shampoo voor mensen is minder geschikt, omdat de huid van een hond anders is. Borstel je hond voor het wassen goed uit: klitten worden in het water alleen maar vaster.
In het kort
Bepaal eerst welk vachttype je hond heeft. Een korte vacht borstel je wekelijks met een rubberen borstel, een dubbele vacht met een borstel die tot in de ondervacht komt, en lange en krullende vachten met een slickerborstel en een kam, tot op de huid. Pak klitten voorzichtig aan, en houd de sessies kort en gezellig. Dan blijft de vacht gezond, en heb je meteen een moment om je hond van top tot teen te bekijken.
